Κατάθλιψη – Μία σύγχρονη μάστιγα.

Η κατάθλιψη γενικότερα

Η κατάθλιψη είναι η πιό συχνά εμφανιζόμενη ψυχική διαταραχή στις μέρες μας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου ένας στους δέκα ανθρώπους θα νοσήσει από κατάθλιψη κάποια στιγμή στη διάρκεια της ζωής του. Οι τελευταίες επιδημιολογικές έρευνες, δείχνουν πως περισσότεροι από 350 εκατομμύρια άνθρωποι σ’ όλον τον κόσμο και τουλάχιστον 550 χιλιάδες στη χώρα μας πάσχουν από κατάθλιψη. Και αυτά είναι μόνο τα επίσημα στοιχεία. Με τα σύγχρονα θεραπευτικά μέσα η κατάθλιψη είναι μια νόσος που μπορεί να αντιμετωπιστεί σε πολλά επίπεδα. Ωστόσο, μόνο ένα μικρό ποσοστό των ασθενών υποβάλλονται σε δομημένη θεραπευτική αγωγή. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως οι γυναίκες υποφέρουν από τη συγκεκριμένη νόσο δύο φορές πιο συχνά σε σχέση με τους άνδρες, χωρίς να έχει διευκρινιστεί μέχρι στιγμής η αιτία. Αν και η κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί σε όλο σχεδόν το ηλικιακό φάσμα, αν και συχνότερα η έναρξη της τοποθετείται στη μέση ηλικία.

 Τα κυριότερα συμπτώματα

1. Καταθλιπτική διάθεση σχεδόν κάθε μέρα και απαισιόδοξη στάση για το μέλλον.

2. Απώλεια του ενδιαφέροντος ή μείωση της ευχαρίστησης για τον πάσχοντα, από δραστηριότητες που τον ευχαριστούσαν στο παρελθόν.

3. Μείωση ή αύξηση της όρεξης.

4. Διαταραγμένος ύπνος, σχεδόν καθημερινά ή υπερβολικές ώρες ύπνου.

5. Μειωμένη αυτοεκτίμηση-αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη στον εαυτό.

6. Εύκολη κόπωση ή απώλεια της ενεργητικότητας και μόνιμη κούραση.

7. Ενοχικά συναισθήματα και αίσθηση αναξιότητας, ακόμα και στις πιο ήπιες μορφές.

8. Μειωμένη συγκέντρωση και προσοχή, βραδύτητα στη σκέψη και μεγάλη δυσκολία στη λήψη αποφάσεων.

9. Επαναλαμβανόμενες σκέψεις θανάτου ή ιδέες αυτοκαταστροφής.

Που οφείλεται

Για την εμφάνιση της κατάθλιψης, ενοχοποιούνται γενετικοί, βιολογικοί και ψυχοκοινωνικοί παράγοντες. Η άποψη που τείνει να επικρατήσει σήμερα, είναι πως σε ότι αφορά τους γενετικούς παράγοντες κληρονομείται κάποια προδιάθεση ή ευαισθησία η οποία μπορεί να πυροδοτηθεί από την έκθεση του ατόμου σε στρεσογόνους παράγοντες. Παράλληλα, υπάρχουν πολύ σοβαρές ενδείξεις για το ρόλο κάποιων ουσιών του εγκεφάλου (των νευροδιαβιβαστών) σε ότι αφορά την αιτία της κατάθλιψης. Επιπροσθέτως, ψυχοπιεστικές καταστάσεις σε συνδυασμό με τραυματικές εμπειρίες κυρίως στα πρώτα χρόνια της ζωής καθώς και έντονα συγκρουσιακές σχέσεις στο οικογενειακό περιβάλλον αποτελούν παράγοντες ιδιαίτερα ενισχυτικούς στην εκδήλωση καταθλιπτικών επεισοδίων. Ο τρόπος, τέλος, με τον οποίο οι άνθρωποι σκέφτονται και αντιλαμβάνονται  τον κόσμο και την πραγματικότητα (η κοσμοαντίληψη τους με λίγα λόγια) μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη, να επιδεινώσει τα συμπτώματα της και να επιμηκύνει την διάρκειά της.

Θεραπεία

Υπάρχουν θεραπευτικές προσεγγίσεις με αντικαταθλιπτικά φάρμακα, που σε μεγάλο βαθμό εξαλείφουν τα συμπτώματα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα (εβδομάδων η λίγων μηνών). Το σημαντικό είναι να συνεχίζεται η θεραπεία για όσο διάστημα κρίνει αναγκαίο ο ειδικός γιατρός. Παράλληλα υπάρχουν πολλές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις με εξαιρετικά αποτελέσματα, κυρίως στις ηπιότερες μορφές της νόσου, οι οποίες δίνουν ακόμα πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα αν συνδυαστούν με τα κατάλληλα φαρμακευτικά σκευάσματα. Τέλος αξίζει να αναφερθεί και η συμβολή της ομοιοπαθητικής ιατρικής καθώς και άλλων «εναλλακτικών» μεθόδων στην αντιμετώπιση αυτής της πολυπαραγοντικής νόσου.

Απόσπασμα από ομιλία του Σπύρου Ρούλια σε ημερίδα υγείας στο Μουσείο Μαραθωνίου Δρόμου, Φεβρουάριος 2012.